Categorieën
Duurzaam Elektrisch rijden Groene energie

Salderen versus Dynamische tarieven

De meeste leveranciers bieden tegenwoordig Dynamische tarieven (EPEX), die per uur variëren. Dit geeft gemiddeld veel lagere tarieven en geeft je de kans je gebruik aan te passen (bijv. je was draaien uit te stellen). Vraag en aanbod van stroom komen zo automatisch meer in evenwicht. Puur op prijsprikkel. Laat dat nu net ook het meest duurzame zijn. En het beste tegen netcongestie.

Nu zeer recent Salderen toch blijft bestaan, zullen de meeste leveranciers een zonnepanelen-vergoeding gaan eisen. De kosten van salderen moeten betaald worden; je gebruikt immers de goedkope zonnestroom in een dure winter. De overheid gaat ooit salderen moeten afschaffen (duur, niet-duurzaam, congestie-verhogend).

Als je zonnepanelen hebt, moet je dan kiezen voor salderen of een dynamisch contract? Als gebruik en opwek ongeveer in evenwicht zijn, dan is salderen in veel situaties het makkelijkst. Maar heb je veel ‘stuurbaar’ vermogen (een elektrische auto bijvoorbeeld), dan kun je op sommige momenten zelfs betaald krijgen voor je verbruik. Dynamische contracten hebben ook een risico op erg hoge prijzen. Zo was de prijs voor enkele uren in Scandinavië (als gevolg van een foutje) zelfs 6 euro voor een kWh (normaal 30 cent). Als je dan je verbruik niet goed kunt aanpassen, heb je een probleem.

Wees dus bewust van het risico en maak een inschatting van je opbrengst en kosten. Heb je zonnepanelen op Oost/West? Dan zullen dynamisch prijzen nog interessanter zijn.

Ben je bereid om je was te draaien op de goedkope momenten (gedrag aanpassen kost moeite en is best lastig om vol te houden)? Of kun je dit deels automatiseren? Dan kan een dynamisch contract interessant zijn voor jou. In veel gevallen zal voorlopig lekker blijven salderen en je focus op energie-besparing inzetten het meest zinvol zijn.

Categorieën
Duurzaam Elektrisch rijden

Weg met die laadpassen en lompe CCS!?

Nu in de VS Ford ook geheel gaat overstappen op de door Tesla ontwikkelde laadstandaard, NACS, is het denk ik zinvol om ook in de EU te gaan kijken wat de beste standaard zou zijn.

In Europa is duidelijk nu de Type2/Mennekes stekker voor AC laden en de CCS stekker voor DC laden doorgebroken als standaard.

Beide hebben echter flinke nadelen (CCS is lomp, AC heeft geen communicatie). Blijven twee standaarden door elkaar heen. Er zou strategisch nagedacht moeten worden.

De NACS heeft echt alle voordelen op een rijtje: kleine stekker, dunne flexibele kabel, AC, DC, communicatie.
Aangezien dit nu een opengestelde, royalty vrije, standaard is geworden en de VS hier nu naartoe aan het bewegen is, is het tijd om hier ook te gaan voorsorteren? Langer wachten gaat de overstap alleen maar moeilijker maken.

We moeten sowieso af van alle pasjes met volledig ondoorzichtige laadtarieven. Communicatie via de kabel gaat echt nodig zijn wil EV rijden mainstream worden.
Zware stekkers, dikke kabels, CCS is niet voor iedereen te hanteren. Ook hier: wil je dat EV rijden echt de grote massa bereikt moet het toegankelijk en beter zijn dan tanken.

Andere standaarden als Chademo, Type1/CCS, GB/T vallen snel af als realistische opties.

We zien in de rest van de maatschappij nu bijvoorbeeld de USB type C rap een standaard worden. Het succes van 1 stekker zal de EV enorm kunnen helpen.

Het grootste nadeel van NACS is dat hij maar 1 fase AC kan laden. En dat is in de VS niet raar, maar in Europa zijn we wel 3-fasen gewend. Communicatie (laden zonder pasjes) komt er nu ook aan op AC palen, dus ook dit nadeel komt langzaam ten einde in Europa. Welke laadstandaard zal er wereldwijd gaan winnen? Of houden we een USA versus Rest-van-de-wereld scheiding? De tijd zal het leren.

Categorieën
Diabetes

CamAPS FX development and changelog

This post logs the development roadmap, updates and changelogs of the CamDiab CamAPS FX app (Amazon App Store) and the Ypsomed Ypsopump CamAPS couterpart (Google Play).

Milestones / roadmap:
-Dexcom Follow (CamAPS is ready, waiting on Dexcom, which keeps delaying…) (Use the Companion Feature and/or xDrip+ workaround)
-Dexcom G7 (2024, waiting on Dexcom)
-iOS app (2024)

Wishlist:
-Smartwatch (WearOS&watchOS) support.
-AI-technology (Location&calendar based, movement/activity/heart-rate).
-Give Companions the option to turn boost/ease-off on/off.

Changelog CamAPS FX:

28-11-2023 – 1.4(176).101

  • Improved Android 14-compatibility

05-11-2023 – 1.4(175).101

  • Fix rare issue of dose given twice, see message Camdiab below.
  • Performance improvements.

12-10-2023 – 1.4(174).101

  • Performance improvements.

17-07-2023 – 1.4(173).101

  • Performance improvements.

31-05-2023 – 1.4(172).101

  • Performance improvements.
  • Stuur sms-berichten rechtstreeks vanaf de telefoon.
  • Integriteitscontrole aangepast met behulp van Play Integrity.
  • Addressed issues around Glooko upload.
  • Addressed issue around auto-rotate settings.

18-05-2023 – 1.4(171).01

  • Performance improvements.
  • For Ypsomed pumps you can now use SMS alerts in conjunction with the Companion app.

13-04-2023 – 1.4(170).01

  • Added connectivity to Glooko (upgraded Diasend, instructions here for Dana and Ypso).
  • Performance improvements.
  • For Ypsomed you can now use Abbott Libre 3 as sensor worldwide. Dana pumps will not get Libre 3 support.

17-03-2023 – 1.4(164).01

  • Stability fixes for Companion Feature

06-03-2023 – 1.4(163).01

  • Performance improvement

20-02-2023 – 1.4(162).01

08-02-2023 – 1.4(161).01

  • Performance improvement
  • Diasend: Due to the increasing number of CamAPS FX users, we have been asked to reduce frequency of data upload to Diasend to once every 1 hour. This action is needed to ensure that all users of Diasend have uninterrupted access to their data.

19-01-2023 – 1.4(160).01

04-12-2022 – 1.4(158).101
– Performance improvements
– Abbott Libre 3 support for the Google Play version in Germany
17-11-2022 – 1.4(156).101 – Performance improvements
25-10-2022 – 1.4(155).101 – Performance improvements (Unofficial: fixed horizontal mode transition in Android 13)
03-10-2022 – 1.4(154).101 – Probleem rond bolustoediening oplossen (in theorie kon in handmatige modus een bolus twee maal toegediend worden)
22-09-2022 – 1.4(153).101 – Performance improvements
23-08-2022 – 1.4(152).101 – Performance improvements
09-08-2022 – 1.4(151).101 – several updates, including performance updates
24-06-2022 – 1.4(144).101 – CamAPS FX in Google Play Store with Ypsomed pump and Dexcom G6 sensor (Abbott Libre 3 support will come late 2022).
02-06-2022 – 1.4(140).01 – Update xDrip+ to work with CamAPS FX app.
27-05-2022 – 1.4(140).01 – Improvements related to alert handling when upgrading from previous version.
12-05-2022 – 1.4(139).01 – Performance improvements
xx-0x-2022 – 1.4(136-138).01 – No official release, no changelog
18-04-2022 – 1.4(135).01 – Addressing issue around bolus initiation which could lead to bolus be initiated twice for small boluses in edge cases.
xx-0x-2022 – 1.4(134).01 – “Add Meal” is now easier to access at the top of the CamAPS FX main menu.
xx-0x-2022 – 1.4(133).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(132).01 – Ergens in 2021: Nederlandse taal toegevoegd
xx-0x-2022 – 1.4(131).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(130).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(129).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(128).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(127).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(126).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(125).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(124).01 –
xx-0x-2022 – 1.4(123).01 –
31-08-2021 – 1.4(122).01 – Update Dexcom connectivity
12-08-2021 – 1.4(121).01 – Improved connectivity to Dana i. Algorithm learning restored from cloud store. Minor usability enhancements.
17-05-2021 – 1.4(120).01 – Pump suspend and reservoir empty alert update
25-04-2021 – 1.4(119).01 –
30-03-2021 – 1.4(118).01 – Visualization update for Diasend
xx-03-2021 – 1.4(117).01 – Update to Dana-i connectivity. Added “Slowly absorbed meal” to “Add meal” menu option.

Categorieën
Duurzaam Groene energie

Koken op inductie

Elektrisch koken heeft een aantal voordelen:

  1. Veiligheid (1): kans op brandwonden veel kleiner.
  2. Veiligheid (1): kans branden veel kleiner, gas explosies onmogelijk met elektrisch koken.
  3. Gemakkelijker schoon te maken&houden (tijd).
  4. Veel minder uitstoot in je huis (NOx, SOx4) (ook met afzuiging deels in huis!).
  5. Geen gas uit Groningen of Rusland.
  6. Geen vocht in huis (gasverbranding geeft veel vocht)
  7. Elektrisch is 100% duurzaam (zelf) op te wekken.
  8. Goedkoper! Simpelweg goedkoper dan op gas koken.
  9. Geen gas-aansluiting nodig (vastrecht).
  10. Efficiënter (1): Je verbruikt met koken op gas meer energie.
  11. Efficiënter (2): Ook gebruik je met inductie 100% van de gegeven energie (gaat echt de pan in, ipv er langsheen).
  12. Een goede inductieplaat kan sneller verwarmen dat gas (scheelt tijd).
  13. Pannen op gas vervormen, pannen op inductie niet (pannen gaan langer mee).
  14. Hygiëne is bij inductieplaten veel beter (vlak, minder randen).

Eigenlijk zou elk kookplaat dus vervangen moeten worden door een inductieplaat. Goed voor de portemonnee, het gemak en je binnenklimaat.

1 zonnepaneel is voldoende voor een jaar koken

De cijfers op een rijtje:

Aardgas Elektrisch Inductie
m3/kWh per jaar 37 m3 200 kWh 160 kWh
MJoule 1.171 714 571
kosten € 59 € 58 € 46
Prijzen
1 m3 aardgas € 1,60
1 kWh € 0,29
Omrekeningen
1 kWh 3.570.000 joules
1 m3 aardgas 31.650.000 joules
Categorieën
Diabetes

Dana i insulinepomp met CamAPS

Sinds enkele weken is onze oudste zoon Laurens (5) over op een insulinepompje. Onze keuze voor een pomp is 

Een smartphone of smartwatch als brein die sensoren uitleest en de pomp aanstuurt heeft volgens ons de toekomst. Wij willen als gebruiker kunnen kiezen welke componenten we gebruiken. Er zitten werelden van verschil tussen sensoren, infusie-setjes, apps, pompen, etc. Wij willen keuzevrijheid in al die puzzelstukjes. Telkens wisselen naar behoefte en beste product, niet 4 jaar vast zitten aan set/systeem.

De verschillende koppelingen

Er is in de open-source wereld erg veel mogelijk, met de pen gebruikten wij al reeds verschillende sensoren (Libre 2, Dexcom G6) en uploaden wij automatisch de glucosewaarden van de enkele bloed prik die we deden. Alle data ging naar een eigen opslag plek (Nightscout). Dit als centrale eigen opslag van alle informatie, ipv alle losse platformen (LibreView, Clarity, Diasend, etc.). Er kunnen vervolgens vele apps aan gekoppeld om te monitoren/waarschuwen/statistieken mee te maken (Diabox, NightWatch, web Nightscout).

De pen heeft vele beperkingen, dus we zijn overgestapt op een pomp. Deze kan veel meer, zoals kleinere dosissen, gespreide dosissen, stoppen met toevoer (dat kan met langwerkende Tresiba niet), etc. Nu wij de ervaring van een open ecosysteem, was een gesloten oplossing zoals die van Medtronic of Tandem niet een optie. Dan zit je vast aan een bepaalde sensor, app, infusieset, etc. Wat als die niet bevalt? Wat als er een nieuwere/betere op de markt komt?

Onze keuze viel vrij snel op de Sooil Dana i pomp. De AnyDana-A 3.0 App hebben we begin mei 2022 bijna drie weken getest, daar konden we mee uit de voeten, maar is echt erg basic en denkt niet actief mee. Hij heeft voordelen t.o.v. de pen, want je kunt veel preciezere correcties ingeven, dual wave toedienen, basaal per tijdseenheid instellen, etc. Het is super fijn om via je telefoon een dosis te kunnen geven.

Maar ons doel was een closed loop, eentje die officieel en professioneel is. Onze TDD was laag en voor een 5 jarige vallen sowieso de meeste systemen officieel af. Het algoritme van de medische faculteit van Cambridge heeft wel een oplossing gemaakt: CamAPS. Deze app stuurt via je smartphone de pomp aan, die pomp doet zelf dus eigenlijk niets meer (die mag dus simpel, klein, ligt gemaakt worden). De sensor koppel je aan de telefoon in de CamAPS app. Anders dan bij de meeste loop systemen, praat de pomp niet met de sensor. Het lijkt dus meer op de DIY oplossingen (AndroidAPS, OpenAPS, Loop, etc.) die ook allemaal op je smartphone (of tegenwoordig soms als smartwatch!) draaien.


Ik zal eerst CamAPS eens laten zien: hoe zit de app er uit?

Draai de telefoon en je ziet alle actuele informatie:

Op het tweede tabblad kun je aangeven als je koolhydraten neemt.

Hierna volgt het toedien beeld:

Screenshot CamAPS toedienen insuline

Het menu:

De instellingen:

Op het derde tabblad kun je eventuele bloed glucose waarden ingeven:

Opmerking: via de Dana i app kon je de vordering van het toedienen van de insuline zien, maar in CamAPS is dus helaas dus geen status informatie.

Handig om meldingen te krijgen over sensoren, insuline, etc.:

Een voorbeeldje van de statistieken:

The good
1. Nachten doorslapen! Geen wekkers meer zetten om te kijken of zijn waardes wel gezakt zijn, of niet midden in de nacht ineens pieken.
2. Vergeet lang te kijken naar waardes. Je gaat vertrouwen op CamAPS en kijkt veel minder dan voorheen naar hoe hoog Laurens zit. Zelf continu monitoren gaat er dus deels af en dat geeft (geestelijke) vrijheid.
3. We hebben in de eerste maand (inclusief start in vakantie) al weer bijna 80% TIR. Met een mooi gemiddelde en minder standaard deviatie. Het algoritme blijft nog meer bijleren.
4. CamAPS is veel laagdrempeliger dan een DIY oplossing (OpenAPS/AndroidAPS/FreeAPS, etc.). De app is simpel en overzichtelijk. Je hebt echt het idee dat je goed ontzorgd wordt. Bij een DIY oplossing moet je veel kennis hebben en veel aandacht aan het finetunen van het systeem hebben. Dit begint plug-and-play te worden en kan met AI (bijv. weersvoorspellingen meenemen) en meer inputs (smartwatch met hartslag kan bijvoorbeeld fysieke intensiteit meenemen) ontzettend slim gaan worden.
5. Sinds 2 juni 2022 kan xDrip+ alle glucose data netjes uploaden naar bijvoorbeeld Dexcom of Nightscout. We hebben dus als ouders gewoon goed realtime inzage in de waardes van ons kind. Op de lockscreen van onze telefoons altijd direct zichtbaar, zonder een app te hoeven openen, of zelfs maar de telefoon te hoeven oppakken.

The bad
1. Onboarding kan nog veel beter. Installatie App niet vanuit Apple Store of Google Play Store, maar je moet de Amazon App Store installeren om vervolgens CamAPS te installeren. Daarna kun je nog niet registreren via de App, dat moet nog via de website. Een eerste setup is niet bijzonder gebruiksvriendelijk en vergt wat inzet/pogingen.
2. Vergoeding. CamAPS is niet gratis bij de Dana pomp en mogelijk niet vergoed door je ziektekostenverzekering. Ga dit goed na, want het is niet goedkoop.
3. De interface en menu opties zijn nog niet altijd even logisch. En we missen een optie om insuline toe te dienen zonder koolhydraten (een handmatige correctie, zoals wel mogelijk is om koolhydraten zonder insuline toe te voegen).

The ugly
-Bij de Dana pomp krijg je geen Abbott Libre 3 ondersteuning.

The I don’t know yet
Wij hebben nog geen ervaring met een omgebouwde G6 zender (Anubis), maar die zou goed behoren te werken.

Puzzelstukjes geven vrijheid
CamAPS gaat werken met meerdere sensoren (G6, G7, Libre 3) en meerdere pompen (Dana RS, Dana i, YpsoPump). Inmiddels is er ondersteuning voor de nieuwere rapportages van Glooko (Diasend). Ook staat de koppeling naar Dexcom Follow klaar voor activatie (men wacht op Dexcom). De app is zeer actief in ontwikkeling en krijgt geregeld allemaal nieuwe functies en verbeteringen.

Lees hier een bericht met de ontwikkelingen van CamAPS en changelog van de afgelopen tijd.

Conclusies

Wij zijn blij met de pomp en met de CamAPS app. Er zijn zeker verbeterpunten, maar overwegend zijn we positief. Een mee-denkende, lerende app, is heerlijk. Hij mag nog slimmer, maar we merken dat hij dat telkens aan het worden is.

Heb je een DanaRS/Dana-i/YpsoPump, en/of een Libre3/Dexcom G6, kijk of de CamAPS app voor jou ook een fijne oplossing kan zijn.

Ben je op zoek naar een pomp en weet je nog niet welke? Kijk wat voor jou belangrijk is, wat er mogelijk is. Voor zwangere vrouwen, kinderen onder de 7 is dit sowieso het enige officieel goedgekeurde loop systeem. Wil je mogelijk loopen met AndroidAPS, dan is de Dana pomp een optie. In de meeste andere gevallen zal ik de Ypsopump aanraden (Libre3 ondersteuning, lichter, kleiner, voorgevulde cartridges).

Goed extra leesvoer:
https://bionicwookiee.com/2022/08/21/mixing-camaps-with-xdrip/

Categorieën
Duurzaam

Vegetarisch/flexitarisch snacken

Wij eten Flexitarisch: minder vaak vlees, als we vlees eten; bewust vlees (biologisch, diervriendelijk). En kleinere porties.

Zo af en toe lekker snacken hoeft er ook zeker niet minder om te zijn. Kroketten van Mora zijn bijvoorbeeld de lekkerste die ik ooit geproefd heb. Kijk hier maar eens voor een goed ‘frituur’ overzicht:
Kroketten
Bitterballen
Kipkorn
Kaassoufflee

Eigenlijk veel lekkerder, gezonder en duurzamer. Niets voor te schamen om zo af en toe te snacken dus!

Categorieën
Duurzaam

Energieverbruik Blomhoeve

Sinds maart 2018 wonen we in Clinge, Zeeuws-Vlaanderen. Een nieuw huis, dus weer allemaal puzzelstukken op te lossen om te verduurzamen. In anderhalf jaar erg veel gedaan, dus even een korte opsomming om het leesbaar te houden:

  • 82 zonnepanelen op dak loods (opbrengst ~20.000kWh per jaar)
  • Alle peertjes vervangen door Philips Hue (een enkeling door ‘domme’ led).
  • Gaskookplaat vervangen door inductie
  • Quooker voor warm water in de keuken (duurde voorheen 30 seconden om warm CV water te krijgen!)
  • Gashaard afgekoppeld
  • Warm water in twee van de drie panden elektrisch verwarmd gemaakt (doorstroomverwarmer & boiler).
  • Verwarming in twee panden elektrisch
  • Woonhuis op veel plaatsen kierdicht gemaakt.
  • Maairobot (ipv diesel zitmaaier)
  • Gereedschap (bosmaaier, kettingzaag, versnipperaar, etc. allemaal elektrisch).

Samenvattend: op 1 puzzelstuk na helemaal van het gas af. Energievebruik flink naar beneden. En veel prettiger werken en wonen.

Categorieën
Elektrisch rijden

All-electric vervoer

Sinds begin dit jaar hebben wij onze oude LPG Renault Espace verkocht. We hebben nu enkel twee volledig elektrische auto’s en dat bevalt perfect. Veel goedkoper (wegenbelasting van de Espace was alleen al meer dan 100 euro per maand!) en heerlijk vlot, vloeiend en stil rijden. We hebben een Renault Zoe (22kWh) en Tesla Model S (85kWh). De Zoe is perfect voor al het lokale verkeer. De Tesla voor langere ritten en heeft meer ruimte. We missen nog wel een trekhaak, dus bij een volgende elektrische auto staat dit op het eisenlijstje (Model 3 trekt helaas maar 910kg, dus dat is te weinig voor een volle tweepaardstrailer). Mogelijk is de Model Y een optie, een elektrische Volvo, of is tegen die tijd een Model X betaalbaar. Hoe dan ook is onze mobiliteit nu helemaal verduurzaamd.

Slim laden
We gebruiken Jedlix nu om slim te laden. Deze App koppelt met de API van Tesla om het laden van de Model S automatisch op afstand te sturen. Jedlix bepaalt ism mijn energiemaatschappij Greenchoice wanneer de auto geladen wordt. Ik geef alleen aan wanneer hij vol moet zijn. Inprikken kan daarmee op ieder moment van de dag. Voorheen prikte ik hem zo laat mogelijk op de avond in, om maximaal gebruik te maken van ons dubbeltarief. Of zette ik de laadsnelheid langzaam. Dat gaat nu dus allemaal automatisch. En heeft mij al weer 30 euro in 1,5 maand opgeleverd bij Jedlix en daarnaast gezorgd voor beter gebruik van het dubbeltarief. Voordeel voor de energiemaatschappij is dat ze de vraag naar elektriciteit kunnen gaan sturen.

Categorieën
ICT Tips Linux Open Source Software

IT Tip: LibreOffice

Een goed alternatief voor Microsoft Office: LibreOffice. Dit is het vroegere OpenOffice, maar dan veel moderner. Het is een krachtige suite, met goede tekstverwerker en spreadsheet (excel). Gratis en Open Source. Draait op vrijwel elk platform (al is op je smartphone en tablet nog maar zo-zo). Geen zin om veel geld uit te geven aan Microsoft software? Dan is dit je beste gratis alternatief. Je kunt natuurlijk ook (deels) in de cloud gaan werken met bijvoorbeeld Google Docs. Ik gebruik beide, maar soms is de enige handiger voor het een, en de andere handiger voor het andere. Kijk wat je fijn vindt werken en wat er bij je past. Met LibreOffice zit je in ieder geval niet verkeerd.

Categorieën
Duurzaam Groene energie

Zonneweides

Er zijn veel bedrijven die graag zonneweides willen inrichten. Hier zitten echter voor- en nadelen aan. Meer factoren spelen mee, dan je zo op het eerste gezicht zou verwachten. Een deel van de zorgen zijn weg te nemen door er goede eisen aan te stellen.

Veel nieuwe zonneparken gaan in een oost-west opstelling, bijvoorbeeld deze. Niet alleen kunst-vormen zijn dus mogelijk, maar ook een andere positionering is tegenwoordig ook goed rendabel (voordeel is dat de energie-opwekking beter wordt gespreid over de dag, dus krijg je een hogere vergoeding per kWh). Daarmee zijn automatisch ook veel meer daken (vrijwel allemaal!) bruikbaar te maken voor zonnepanelen. Goede weide/landbouwgrond uit gebruik nemen lijkt daarmee nog minder nodig. Als gemeente kunnen we als eis wel opnemen dat gebruik van akkergrond voor zonneweides alleen toegestaan is, als daarmee ook de biodiversiteit verbeterd gaat worden. Dus: bloemen inzaaien tussen en rondom de zonneweide en er bijvoorbeeld biologische schaapjes of biologische scharrelkippen tussen/onder te zetten. Met multifunctioneel gebruik is er veel eerder draagvlak voor te vinden.

Je kunt de zonneweide eigenlijk dus op 4 verschillende vlakken inschieten:
1. opwekking lokale duurzame energie
2. opbrengsten voor lokale economie (nu verlaten miljoenen (!) euro’s ieder jaar weer de gemeente aan energielasten). Lokale deelname van de zonneweide is dus vereist.
3. stimuleren biodiversiteit door graslanden/inzaaien bloemen, stimuleren bijen en insecten
4. met bijv. schapen gewoon als (biologische) landbouw, of met kippen als pluimvee in blijven zetten

Uiteraard kan het ook (eco-)toerisme bevorderen, zeker als er fietsroutes langskomen en een informatiebord uitleg geeft over het project.

Plaatje dat bovenstaande mooi illustreert bijgevoegd:

Schapen in een mooi bloemig grasland onder zonnepanelen.
De bloemen vergroten biodiversiteit, schapen leveren hun producten, en zonnepanelen de energie.

 

Het blijft de voorkeur hebben eerst daken vol te leggen. Of eigenlijk eerst asbest-daken te saneren en die direct met panelen te voorzien. Werk-met-werk, waarmee je ook nog eens de veiligheid verbeterd. Als gemeente kun je een energiekansenkaart opstellen om te zien welke gebieden eventueel geschikt zouden kunnen zijn voor energieopwekking (zon, wind, getijde, waterkracht, geothermisch, warmtepompen, enz.). Dan kun je op die basis een keuze maken voor eventuele zonneweides.

Stel we willen Zeeland 100% voorzien van zonnestroom, dan heb je een oppervlakte nodig van 10 bij 20km. Dat is feitelijk nog niet eens zo heel veel. Want we doen ook aan energiebesparing, de industrie als grootverbruikers stappen over op betere processen, het rendement van zonnepanelen neemt telkens toe (en de prijs af), en we zetten ook in op andere energievormen zoals wind-, getijde-energie, waterkracht enz. enz. Trouwens, hebben we niet 10km bij 20km aan daken? Pas daarna kijken naar andere objecten (dijken?), pas als laatste naar nuttige landbouwgrond.